Açık Öğretim Lisesinde (AÖL) dersler iki gruba ayrılıyor: herkesin alması gereken ortak (zorunlu) dersler ve öğrencinin kendi belirlediği seçmeli dersler. Talim ve Terbiye Kurulunun 18/10/2023 tarihli ve 64 sayılı kararıyla kabul edilen haftalık ders çizelgesinde 8 döneme yayılmış 58 ortak ders ve 162 seçmeli ders bulunuyor. Ortak derslerin toplam kredisi 170, mezuniyet için gereken kredi de en az 170.
Çizelge 2023-2024 eğitim öğretim yılından itibaren tüm sınıf düzeylerinde uygulanıyor. Dersler dönem numarasıyla anılıyor; örneğin "Türk Dili ve Edebiyatı – 4", o dersin 4. dönemdeki bölümü anlamına geliyor.
AÖL Zorunlu Dersler Hangileri?
Ortak derslerin dönemlere göre dağılımı şöyle (parantez içindeki sayı, dersin o dönemdeki haftalık saati yani kredisidir):
- Türk Dili ve Edebiyatı: 1-8. dönemler (5)
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi: 1-8. dönemler (2)
- Birinci Yabancı Dil: 1-8. dönemler (4)
- Tarih: 1-6. dönemler (2)
- T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük: 7-8. dönemler (2)
- Matematik: 1-4. dönemler (6)
- Coğrafya, Fizik, Kimya, Biyoloji: 1-4. dönemler (her biri 2)
- Felsefe: 3-6. dönemler (2)
- Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü: 1-2. dönemler (1)
Bu tablo "açık lise zorunlu dersler kaç tane" sorusunun da cevabı: dönem bazında sayıldığında 58 ortak ders var.
Sınıflara Göre Açık Lise Dersleri
AÖL'de sınıf yerine dönem kavramı kullanılıyor; her sınıf iki döneme karşılık geliyor. Buna göre:
- 9. sınıf (1-2. dönem): Türk Dili ve Edebiyatı, Din Kültürü, Tarih, Coğrafya, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Birinci Yabancı Dil, Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü
- 10. sınıf (3-4. dönem): 9. sınıfın dersleri (Sağlık Bilgisi hariç) ve Felsefe
- 11. sınıf (5-6. dönem): Türk Dili ve Edebiyatı, Din Kültürü, Tarih, Felsefe, Birinci Yabancı Dil
- 12. sınıf (7-8. dönem): Türk Dili ve Edebiyatı, Din Kültürü, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük, Birinci Yabancı Dil
Üst sınıflarda ortak ders yükü azaldığı için seçmeli ders payı artıyor. Çizelgeye göre 1-4. dönemlerde haftalık 6-7 saat, 5-8. dönemlerde 20-22 saat seçmeli derslere ayrılıyor.
AÖL Seçmeli Dersler
Seçmeli dersler dört kategoride toplanıyor:
- Akademik çalışmalar: Seçmeli Matematik, Seçmeli Fizik, Kimya, Biyoloji, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya, Psikoloji, Sosyoloji, Mantık, Seçmeli Birinci Yabancı Dil gibi dersler (çoğu 5-8. dönemlerde)
- İnsan, toplum ve bilim: Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Proje Tasarımı, Düşünme Eğitimi, Temel Hukuk Bilgisi, Girişimcilik, İkinci Yabancı Dil, Osmanlı Türkçesi gibi dersler
- Din, ahlak ve değer: Kur'an-ı Kerim, Peygamberimizin Hayatı, Temel Dinî Bilgiler ve benzerleri
- Kültür, sanat ve spor: Spor Eğitimi, Sanat Eğitimi, Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi gibi dersler
Ders Seçimi Nasıl İşliyor?
Çizelgenin açıklamalarına ve kayıt kılavuzuna göre temel kurallar şunlar:
- Ders sınırı: Bir dönemde en fazla 12 ders alınabiliyor.
- Sıralama: Önce alt dönemlerde alınmayan ya da başarısız olunan ortak dersler, sonra bulunulan dönemin ortak dersleri, ardından seçmeliler seçiliyor. Döneminden önce ders alınamıyor.
- Otomatik atama: Hiç ders seçmeyen öğrenciye sistem ders atıyor; tek bir ders bile seçtiyseniz atama yapılmıyor.
- Sınav türü: 2026-2027 1. dönemde 10 ve daha az ders seçenler e-Sınava, 11 ve üzeri ders seçenler basılı evrakla yapılan yazılı sınava giriyor (engelli, yurt dışındaki ve tutuklu/hükümlü öğrenciler için istisnalar var).
Zorunlu ve Seçmeli Dersleri Geçmek Şart mı?
Bir dersten başarılı sayılmak için sınavdan en az 50 puan almanız gerekiyor. Başarısız olduğunuz ortak dersi izleyen dönemde yeniden alıyorsunuz. Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 46. maddesine göre bir ortak dersi en az üç kez alıp başaramayan öğrenci o dersten sorumlu tutulmuyor, fakat dersin kredisini de alamıyor. Bu kuralın tek istisnası Türk Dili ve Edebiyatı: çizelgede yıldızla işaretlenen bu ders muafiyeti olmayan, mutlaka başarılması gereken ders.
Seçmeli derslerde durum daha esnek: başaramadığınız seçmeli dersten sorumlu tutulmuyorsunuz, isterseniz tekrar seçiyorsunuz. Ancak ortak derslerden muaf kaldığınızda eksilen krediyi seçmeli derslerle tamamlamanız gerekiyor; mezuniyet için 170 kredi şartı değişmiyor.
Derslerin konu kapsamını ders kitapları belirliyor. Dönem sınavınıza hazırlanırken aofacikogretim.com.tr'de her AÖL dersi için ayrı hazırlanmış dijital PDF notlardan yararlanabilirsiniz; içlerinde konu özetleri, hap bilgiler ve çıkmış sorular bulunuyor. Seçtiğiniz dersleri Açık Öğretim Lisesi sayfasında bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Açık lise zorunlu dersler kaç tane?
Haftalık ders çizelgesinde dönem bazında 58 ortak ders var ve bu derslerin toplam kredisi 170.
AÖL seçmeli dersler zorunlu mu?
Belirli bir seçmeli dersi geçme zorunluluğu yok. Yine de 170 krediye ulaşmak için özellikle ortak derslerden muaf kaldıysanız seçmeli derslerden kredi toplamanız gerekir.
Açık lise 9. sınıf dersleri nelerdir?
1. ve 2. dönemde Türk Dili ve Edebiyatı, Din Kültürü, Tarih, Coğrafya, Matematik, Fizik, Kimya, Biyoloji, Birinci Yabancı Dil ve Sağlık Bilgisi ve Trafik Kültürü okutuluyor.
Zorunlu dersler nasıl verilir?
Dersler uzaktan öğretimle yürütülüyor, sınavlar ise dönem sonunda e-Sınav ya da yazılı sınavla yapılıyor. Başaramadığınız ortak dersi sonraki dönemde yeniden seçiyorsunuz.
Kaynak: AÖL Haftalık Ders Çizelgesi (TTKB 18/10/2023-64), MEB Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliği, AÖL 2026-2027 1. dönem yeni kayıt kılavuzu, AÖL Sıkça Sorulan Sorular, AÖL 2026-2027 1. dönem duyurusu.